[adsense]

หลังจากที่เต้านมในหญิงสาวเจริญ เติบโตเต็มที่เมื่ออายุประมาณ 20 – 25 ปี เต้านมก็จะเปลี่ยนแปลงเล็กๆ น้อยๆ ตามรอบของประจำเดือน บางคนจะรู้สึกเต้านมตึงตัว และเจ็บก่อนมีประจำเดือน พอหลังรอบเดือน จะเป็นช่วงที่เต้านมคลายตัวทำให้ รู้สึกสบายและไม่เจ็บเต้านมเลย แต่ถ้าเริ่มมี การปฏิสนธิ ฮอร์โมนจากรกที่เริ่มก่อตัวจะเป็นตัวสำคัญที่กระตุ้นรังไข่ให้มีการหลั่ง ฮอร์โมนเพศหญิงเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง และจะกระตุ้นให้เต้านม โดยเฉพาะต่อมน้ำนม และท่อน้ำนม ตลอดจนไปเพิ่มกระแสเลือด ที่มาหล่อเลี้ยงเพื่อให้ เต้านมอยู่ในสภาพพร้อม ที่จะเป็นคุณแม่อย่างสมบูรณ์

ฮอร์โมนจากรก แลคโตเจน,โกแนโดโทรฟิน, โปรแลคติน รวมทั้ง ฮอร์โมน จากรังไข่ คือ อีสโทรเจน และโพรเจสเตอโรน จะกระตุ้นเต้านมจากขนาดปกติให้เริ่มขยายขึ้น ในเดือนแรก ส่วนของท่อน้ำนมจะแตกตัวขึ้นอย่างมาก และรวดเร็วเหมือนกับการเจริญของถั่วงอกไม่มีผิด ท่อน้ำนมจะเจริญไปจนถึงส่วนปลาย และกลีบต่อมน้ำนมที่เป็นตุ่มเล็กๆ

ก็จะเริ่มขยายตัวตามมากขึ้น ในเดือนที่สอง เต้านมจะใหญ่ขึ้นชัดเจน สีของวงปานนมจะเริ่มเข้ม คลํ้าขึ้น เมื่อเลย 4 เดือนไปแล้ว กลีบต่อมน้ำนมจะเริ่มขยายและมีเซลล์ต่อมน้ำนมเกิดขึ้นซัดเจน ต่อมน้ำนมจะสร้างน้ำคัดคลั่งที่เป็นสีใสขุ่น แต่ยังไม่เป็นสีน้ำนม ซี่งน้ำคัดหลั่งนี้อุดมด้วยสารภูมิต้านทานและเซลล์เม็ดเลือดและไขมัน ซึ๋งเราเรียกวา คอลลอสตรัม (colostrum) เมื่อตั้งครรภ์ ได้ประมาณ 6 เดือน ต่อมน้ำนมจะขยายเพิ่มขึ้น มีเลือดมาเลี้ยงมากขึ้นจนเห็นเส้นเลือดดำ ใต้ผิวหนังขยาย รวมทั้งมีเซลล์กล้ามเนื้อรอบๆ ท่อน้ำนมหนาตัวขึ้น เพื่อพร้อมให้นมลูกต่อไป น้ำคัดหลั่ง คอลอสตรัมก็จะเพิ่มจำนวน ถ้าบีบหัวนมจะมีน้ำขุนๆ ไหลออกมาได้เมื่อครบกำหนด คลอด หน้าอกจะขยายขึ้นประมาณ 1 – 2 เท่า และมีเลือดมาเลี้ยงเพิ่มขึ้นถึง 80% ในช่วงแรก หลังการคลอด เต้านมจะยังไม่สร้างน้ำนม ทันทีจะมีแต่น้ำคัดหลั่ง คอลอสตรัม ซี่งเป็น สารที่อุดมด้วย วิตามิน ภูมิต้านทาน และ ไขมันออกมาประมาณ 2 – 3 วัน หลังจากนั้น ถ้ามีการให้นม เต้านมก็เริ่มผลิตน้ำนมขึ้น มาแทน

[adsense]

การผลิตน้ำนม

หลังคลอดฮอร์โมนจากรกจะลดลงไปทันที ทำให้การกระตุ้นฮอร์โมนเพศที่รังไข่เริ่มลดลงด้วย ฮอร์โมนเหล่านี้เป็นตัวยับยั้งไมให้มีการสร้างนํ้านม ในขณะตั้งครรภ์ เมื่อฮอร์โมนนี้ลดลง และลูกเริ่มดูดนมแม่ การดูดนมจะเป็นตัวกระตุ้นต่อสมอง ให้มีการสร้างฮอร์โมน โปรแลคตินมากขึ้น ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้จะกระตุ้นกลีบตอมน้ำนมที่ขยายมาก มาย ให้มาสร้างนํ้านมทั้งหมด นํ้านมจะเริ่มผลิตได้อยางสมบูรณ์หลังคลอดแล้ว 2 – 5 วัน ตราบใดทียังมีการระบายนํ้านมออกไปทุกวันด้วยการดูดนม ก็จะมีการสร้างฮอร์โมนมา กระตุ้นการสร้างน้ำนมทดแทนตลอดเวลา แต่หากว่าทารกหยุดการดูดนมเกิน 2 วัน เมื่อไรเต้านมจะเริ่มคัดและการสร้างนํ้านมก็จะลดลงไปอย่างรวดเร็ว